كليفورد ادموند باسورث ( مترجم : فريدون بدره اى )

19

سلسله هاى اسلامى جديد : راهنماى گاهشمارى و تبارشناسى ( فارسى )

يكى از وجوه دلپذير كتاب آقاى لين پول است » براى وى مقدور نبوده است ( راهنماى انساب ، ص 7 ) . با همهء اين‌ها ، شرح‌هايى كه لين پول براى اين سلسله‌ها آورده بود ، به‌ويژه در دوران پيش از انتشار دائرة المعارف اسلام ، فوق العاده سودمند بود و هنوز هم به نظر من براى كتابى دربارهء گاهشناسى سلسله‌هاى اسلامى كاملا مطلوب و مقبول است . بايد تصديق كرد كه فهرست عريان نام حكمرانان و تاريخ حكومت آنها براى متخصصان تاريخ و سكه‌شناسى اسلامى كه مىدانند براى اطلاعات تاريخى مربوط به آن سلسله‌ها به كجا مراجعه كنند ، سودمند است ( هرچند ممكن است اين كار آنها را به راههاى ناهموار و نامعلومى بكشاند ) . اما مقدمه‌هاى تاريخى سلسله‌ها به نظر من براى دانشجويان و افراد غير متخصص امرى اساسى است . هدف خود من از آوردن اين مقدمه‌ها و شرح‌ها مانند چاپ 1967 همان هدف و غرض لين پول بوده است : هدف از اين شرح به دست دادن تاريخچه آن سلسله نيست بلكه قرار دادن آن سلسله در بافت وسيع‌تر تاريخ اسلام است و بيان كلياتى از روندهاى عمدهء دوران و ، هرجا مربوط دانسته شود ، اشاره به برخى از موفقيت‌ها و دستاوردهاى آن سلسله است . كوشش من بر آن بوده است كه كتابشناسى مراجع و مآخذ را در پايان هربخش كامل‌تر از كتاب سال 1967 بياورم . همچنين آثارى را كه به‌ويژه براى روشن ساختن گاهشناسى و لقب‌شناسى آن سلسله سودمند تواند بود ، در اين كتابشناسى بگنجانم ؛ نيز به سلسله‌اى از آثار كلى كه به آن سلسله مربوط مىشود و به گزيده‌اى از بررسىها و مطالعات اختصاصى در اين باره ، اگر موجود بوده است ، ارجاع داده‌ام . اما مراجعى كه در اينجا ذكر شده به هيچ وجه جامع و كامل نيست و نيز به قصد آن نوشته نشده كه جايگزين اطلاعات مبسوطى كه در كتابشناسىهاى ذيل هرسلسله در چاپ جديد دائرة المعارف اسلام آورده شده است ، شود يا اينكه جاى كتابشناسى جديدترين تحرير فرانسوى كتاب درآمدى بر تاريخ جهان اسلامى در سده‌هاى ميانه از قرن هفتم تا پانزدهم روش‌شناسى و عناصر كتابشناسى ، پاريس 1982 ، تأليف روان‌شاد كلود كائن را كه بسط يافته و امروزين شدهء كتاب ژان سواژه به نام تاريخ شرق مسلمان : عناصر كتابشناسى ( با افزوده‌ها و اصلاحات ، پاريس 1946 ) مىباشد بگيرد . ( تحرير انگليسى كتاب ژان سواژه به نام تاريخ شرق مسلمان : راهنماى كتابشناختى ، بركلى و لس آنجلس ، 1982 ، متأسفانه مراجع كتابشناسى مختصرترى دارد . ) نيز همين اخيرا ، يعنى در 1995 در پاريس جلد اول كتابى به نام دولت‌ها ، جوامع و فرهنگ‌هاى جهان اسلام در سده‌هاى ميانه ، قرن دهم تا پانزدهم منتشر شد كه گروهى از متخصصان به تأليف آن اقدام كرده‌اند ( مانند ژان - كلود گارسن ، ميشل باليوه ، تيرى بيانكى ، هانرى برسك ، ژان كالمار ،